Een theatermonoloog over Barbara Hepworth

Anneke Duyvesteijn

Naaldwijk 14.03.2016 - Op zaterdag 12 maart 2016 vond in het Creatief Centrum ’t Atelier aan het Zuideinde in Naaldwijk

de 22e uitvoering van de theatermonoloog: ‘Barbara – Een leven in beeld’ plaats. De theatermonoloog gaat over het bevlogen en bewogen leven en werk van Barbara Hepworth (1913 - 1975) ‘one of the greatest’ van de 20e eeuwse Engelse beeldhouwkunst.  

Er is speciaal gekozen voor het spelen in een atelier, omdat ateliers intiem van vorm, kleinschalig zijn en er komen mensen naar toe die geïnteresseerd zijn in beeldende kunst.

De vorm van de monoloog was bijzonder. Tussen het wasgoed en foto’s van Barbara en de mensen die haar lief waren, dook Annemiek, met hoofddoek, sigaret en sterkedrank in de huid van Barbara. De scenes als Barbara wisselde Annemiek af met biografische informatie en beelden van deze vooruitstrevende vrouw en haar werk.  

Productie en uitvoering
De monoloog is een idee van Annemiek Lelijveld, die verantwoordelijk is voor het spel en van Pip Kelting, die de tekst en de regie voor haar rekening heeft genomen. De aanleiding voor het maken van de monoloog was een penningencursus. Annemiek Lelijveld, die ook beeldhouwer is, maakte een penning van Barbara, toen juist Pip op zoek was naar een onderwerp voor haar monoloog. Dit was niet de enige reden. Iedereen kent wel de namen van de bekende beeldhouwer Henri Moore en schilders als Mondriaan, die ook tot haar intieme vriendenkring hoorde. Maar velen hebben nog nooit van Barbara Hepworth gehoord. Daar wilden Annemiek en Pip verandering in brengen.

Leven en werk
Barbara is in 1913 geboren in Yorkshire, Engeland. In de jaren twintig gaat ze naar de Leeds School of Art en reist daarna (met kunstbeurs) door Europa om meer over beeldhouwen te leren. Al snel raakt ze internationaal bekend met haar moderne beelden van hout, steen en andere materialen. Een groot aantal van haar werk is verloren gegaan toen haar eerste atelier in Hampstead (Londen) in de Tweede Wereldoorlog is gebombardeerd. Achter al haar werken gaan persoonlijke verhalen schuil. 

Barbara was onder andere getrouwd met de schilder Ben Nicholson met wie ze een drieling kreeg (2 meisjes en 1 jongen). Deze drieling was een inspiratie voor een van haar beeldhouwwerken. Door Ben kwam Barbara in aanraking met abstracte kunst. Naast het gegeven dat Barbara Hepworth bekend staat om haar aan de natuur ontleende vormen is een ander belangrijk element in haar werk het beroemde ‘gat’. Het eerste beeld met een gat is gemaakt in 1931 door Barbara. Henri Moore is hierdoor ook geïnspireerd. Barbara wilde graag dat haar beelden aaibaar waren en vooral binnen kwamen.  

Het was een artiest die als vrouw los wilde komen van traditie, ze was dan ook beeldhouwer en geen beeldhouwster. Een van haar kunstwerken, Single Form, staat voor het gebouw van de Verenigde Naties in New York, wat als vrouw erg bijzonder was in de periode dat het is geplaatst. Single Form met een hoogte van 6,4 meter is haar grootste werk en de meest prominente opdracht, die ze heeft gekregen. Dit beeld is een eerbetoon aan Dag Hammarskjöld de secretaris-generaal van de V.N., die bij een vliegtuigongeluk om het leven is gekomen Hij bewonderde haar en verzamelde haar werk.

Na de jaren vijftig werd ze een leidende figuur in de internationale kunstwereld, gedomineerd door mannen en kreeg ze de erkenning die haar toekwam. Ze stierf in 1975 in een brand in haar atelier.

Tentoonstelling
Wie de werken van Barbara wil bewonderen, moet zeker een bezoek brengen aan de tentoonstelling van Barbara Hepworth in het Kröller-Müller Museum: ‘Sculpture for a Modern World’. Een aantal van haar bronzen werken zijn in het Rietveld Paviljoen in de Beeldentuin van het museum te zien. Binnen in het museum zijn haar houten en stenen beelden, gehakt uit marmer en lokale Engelse steensoorten, te bewonderen. Bewegende beelden laten de kunstenares in actie zien, werkend in het landschap, dat haar zo inspireerde. De tentoonstelling is tot en met 17 april a.s.